Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
Matematik Dahisi

Edebiyatta İlkler Nedir

Sponsorlu Bağlantılarx

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
İlk yazılı ürünler, Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin – Orhun Yazıtları
Orhun Yazıtlarını ilk okuyup çözümleyen – Danimarkalı bilgin Thomsen’dır.
İlk Mesnevi, İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz – Yusuf Has Hacip’in yazdığı Kutadgu Bilig (11.yy)
İlk sözlük – Kaşgarlı Mahmut’un Divanü Lügati’t Türk’üdür.
İlk biyografik eser – Ali Şir Nevai’nin – Mecalis’ün Nefais
Tasavvuf alanında ilk şair – Ahmet Yesevi’dir. ( ? 1166 )
İlk anı türü örneği – Babür Şah – Babürname’dir.
İlk gezi türüyle eser – Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’dir.
İlk fabl örneği – Şeyhi’nin Harname’sidir.
Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi ve şarkıyı icat eden: Nedim’dir.
İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık
İlk roman çevirisi – Fenelon’dan – Telemak (Yusuf Kamil Paşa)
İlk roman örneği – Şemsettin Sami – Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat.
İlk edebi roman – Namık Kemal – İntibah ( Sergüzeşt-i Ali Bey)
İlk tarihi roman – Namık Kemal – Cezmi (1880)
İlk köy romanı – Nabizade Nazım – Karabibik  (1890)
İlk realist roman – Recaizade Mahmut Ekrem – Araba Sevdası.
İlk psikolojik roman – Mehmet Rauf – Eylül’dür.
İlk modern roman örnekleri –Halit Ziya Uşaklıgil – Mai ve Siyah – Aşk-ı Memnu.
İlk tezli ( bir görüşü savunan ) romanımız – Nabizade Nazım – Zehra.
İlk öykü örneklerini – Ahmet Mithat Efendi – Letaif-i Rivayat (Bilinene göre ilk)
Batılı anlamda ilk öyküye örnek – Samipaşazade Sezai – Küçük Şeyler.
İlk tiyatro çevirileri – Ahmet Vefik Paşa – Moliere’den yapmıştır.
Sahneye konulan ilk tiyatro eseri – Namık Kemal – Vatan Yahut Silistre.
Şinasi’nin Edebiyata kazandırdığı ilkleri şunlardır:
İlk batılı anlamda tiyatro “Şair Evlenmesi” (1859)
Şinasi’nin ilk şiir çevirileri – Racine, Lamartine ve Fenelon’dandır.
Şinasi’nin ilk ilk fabl çevirileri – Fransız şair La Fontaine’dendir.
İlk makale örneği – Mukaddime ( Tercüman-ı Ahval’de yayımlandı.)
Noktalama işaretlerini ilk kullanan kişi Şinasi’dir.
İlk özel gazete – Tercüman-ı Ahval (1860) Şinasi ve Agâh Efendi
İlk epik tiyatro örneği – Haldun Taner – Keşanlı Ali Destanı’dır.
İlk uyaksız şiir – Abdülhak Hamit Tahran yazmıştır.
Divan şiirinin ilk şairi – Hoca Dehhani’dir.
İlk pastoral şiir örneklerini – Abdülhak Hamit Tahran – Sahra’da vermiştir.
İlk resmi gazete – Takvim-i Vakayi (1831)
İlk yarı resmi gazete – Ceride-i Havadis (1840)
İlk dergi örneği – Münif Paşa Mecmua-ı Fünun’dur.
İlk mizah dergisi – Teodor Kasap’ın çıkardığı “Diyojen”.
İlk antoloji – Harabat (Ziya Paşa)
İlk günlük ( batılı anlamda ) Direktör Ali Bey “Seyahat Jurnali”
Yer adları bakımından zengin sözlük – “Lehçe-i Osmanî” – Ahmet Vefik Paşa
Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz – Fuat Köprülü
Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden – Mehmet Emin Yurdakul

BATI EDEBİYATINDAKİ ÖNEMLİ YAZARLAR VE ESERLERİ

Eflatun: Devlet, Kanunlar, Ziyafet, Sokrates’in Savunması
Homeros: İlyada, Odisse
Sophokles: Kral Oidipus, Elektra, Trakhisli Kadınlar
Heredotos: Tarih
Çiçero: Nutuklar, Hitabet, Cumhuriyet, Dostluk
Vergilius: Bocilica, Georgeia
Seneca: Dialoglar, Troialılar, Agomennon
Dante: Divinia Commedia ( İlahi Komedya )
Ariosta: Çılgın Orlando
Tasso: Kurtarılmış Kudüs, Aminta
Cervantes: Don Quijote ( Don Kişot )
Montaigne: Denemeler
F. Bacon: Denemeler
Cornielle: Le Cid, Horace
Racine: Andromaque, Phedre
Moliere: Gülünç Kibarlar, Tartuffe, Zoraki Hekim, Cimri, Hastalık Hastası
La Fontaine: Fabller
Pascal: Düşünceler
Montesquieu: Kanunların Ruhu, İran Mektupları
Voltaire: Henriade, Zadig
J.J Rousseau: İtiraflar, Toplum Sözleşmesi, Emile
Lamartine: Şairine Düşünceler, Graziella
V. Hugo: Hemani, Sefiller, Notr Dame de Paris, Cromwell, Cezalar
Balzac: Eugenie Grandot, Goriot Baba, Vadideki Zambak
Stendhal: Kırmızı ve Siyah, Parma Manastırı
Flaubert: Madam Bovary, Salambo, Duygusal Eğitim, Üç Hikâye
A. Daudet: Değirmenimden Mektuplar, Pazartesi Hikâyeleri, Sapho
E. Zola: Meyhane, Germinal, Deneysel Roman, Nana
Maupassant: Güzel Dost, Tombalak, Ayışığı, Küçük Roque
Baudelaire: Kötülük Çiçekleri
Albert Camus: Veba, Yabancı, Düşüş
Shakespeare: Venedik Taciri, Hamlet, Romeo ve Juliet, Othello, Kral Lear
Milton: Kaybolmuş Cennet
Daniel Defoe: Robinson Crusoe
C. Dickens: Antikacı Dükkânı, David Copperfield
Goethe: Faust
Schiller: Don Carlos, Wilhelm Tell
Puşkin: Maça Kızı, Çingeneler, Yüzbaşının Kızı
Gogol: Müfettiş, Kumarcılar, Ölü Canlar
Dostoyevski: Suç ve Ceza, Budala, Karamazov Kardeşler
Tolstoy: Savaş ve Barış, Anna Karanina, İvan İlyiç’in Ölümü, Hacı Murat
Gorki: Ana
İbsen: Hortlaklar, Halk Düşmanı
E. Allan Poe: Kuzgun, Annabel Lee, Canlar
Mark Twain: Missisipi’de Hayat, Tom Sawyer’in Maceraları
Jack London: Uçurum Halkı, Martin Eden, Vahşetin Çağrısı
E. Hemingway: Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Silahlara Veda
J. Steinbeck: Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar, Sardalya Sokağı.

TÜRK EDEBİYATINDAN İLKLER
1.   Türk edebiyatının ilk yazılı ürünleri: 8.yy’da yazılan Orhun Abideleri
2.   İlk anı: Moğol imparatoru Babürşah’ın Babürname’si
3.   İlk bibliyografya: Kâtip Çelebi’nin yazdığı Keşfü’z Zünun
4.   Türk edebiyatının ilk tasavvuf şairi:  Ahmet Yesevi
5.   Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı: Süleyman Paşa’nın yazdığı Sarf-ı Türki
6.   Edebiyatımızda gezi türünün ilk örneği: Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi
7.   Edebiyatımızda ilk Fabl Örnekleri: Şeyhi’nin Harname’si
8.   Batılı anlamda ilk Fabl Örnekleri: Şinasi tarafından verildi
9.   İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan yaptığı Telemak çevirisidir.
10.  İlk yerli roman: Şemsettin Sami’nin Taaşşuk u Talat ve Fitnat (1872)
11.  İlk edebi roman: Namık Kemal’in İntibah eseridir. (1876)
12.  İlk tarihi roman: Namık Kemal Cezmi adlı eseri ( 1880 )
13.  İlk köy roman: Nabizade Nazım’ın Karabibik eseridir. (1890)
14.  İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası.
15.  İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf’un yazdığı Eylül adlı eser (1901)
16.  İlk Modern roman örnekleri: Halit Ziya Uşaklıgil Mavi ve Siyah, Aşk-ı Memnu
17.  İlk tezli (bir görüşü savunan) roman: Nabizade Nazım’ın Zehra’sıdır. (1896)
18.  İlk öykü örnekleri: Ahmet Mithat Efendi’nin Letaif-i Rivayet (1870-1895)
19.  Batılı anlamda ilk öykü: Samipaşazade Sezai’nin Küçük Şeyler’idir. (1892)
20.  İlk tiyatro çevirisi: Ahmet Vefik Paşa’nın Fransız Moliere’den yaptığı çevirilerdir.
21.  Sahnelenen ilk tiyatro: Namık Kemal’in Vatan yahut Silistre.
22.  Batılı anlamda ilk tiyatro: Şinasi’nin Şair Evlenmesi (1859)
23.  İlk şiir çevirileri: Şinasi’nin Racine-Lamatine, Fenelon’dan yaptığı çevriler (1859)
24.  İlk makale: Şinasi’nin Tercüman-ı Ahval’de yayımladığı Mukaddime
25.  İlk atasözleri kitabı: Şinasi Durub-ı Emsal-i Osmaniye
26.  İlk noktalama işaretleri: Şinasi (1859)
27.  İlk özel gazete: Şinasi ve Agâh Efendi, Tercüman-ı Ahval (1860)
28.  Edebiyat sözcüğünü bizde ilk kullanan: Şinasi’dir.
29.  İlk Epik Tiyatro: Haldun Taner’in Keşanlı Ali Destanı (1964)
30.  İlk divan şairimiz: Hoca Dehhani (13 yy.)
31.  İlk resmi gazete: Takvim-i Vakayi (1831)
32.  İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis (1840)  W. Churchill
33.  İlk antoloji: Ziya Paşanın Harabat’ı
34.  İlk Pastoral şiir: A.Hamit Tahran-Sahra
35.  Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: A.Hamit (Eşber ve Sardanapal)
36.  Heceyle Yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A.Hamit-Nesteren
37.  İlk Bibliyografya: Keşfü’z-Zünün-Katip Çelebi
38.  İlk hamse yazarı: Ali Şir Nevai
39.  İlk tezkire: Ali Şir Nevai’nin  Mecalisü’n-Nefais
40.  İlk Mizah dergisi: Diyojen, Teodor Kasap
41.  İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim
42.  Bilinen ilk Türk yazarı: Yollug Tigin ve Vezir Tonyukuk
43.  Türkçe yazılan ilk kitap: Kutadgu Bilig
44.  İlk siyasetname: Kutadgu Bilig
45.  İlk Mensur şiir örneklerini veren: Halit Ziya Uşaklıgil
46.  Şiirde ilk defa “Türk” kelimesini kullanan: M.Emin Yurdakul
47.  Dünya Edebiyatında ilk modern roman: Carvantes-Don Kişot
48.  İlk edebi bildiriyi yayınlayan topluluk: Fecr-i Ati
49.  İlk seyahatname: Mir’atü’l Memalik – Ali Seydi Reis
50.  İlk edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
51.  Batılı anlayıştaki edebiyat tarihçimiz: Fuat Köprülü
52.  Dünya Edebiyatındaki ilk hikâyeci ve eseri: Boccaio Decameron
53.  İlk natüralist eserimizin yazarı:  N.Nazım Zehra
54.  Türkçenin ilk dilbilgisi kitabı: Süleyman Paşa – Sarf-i Türk
55.  Divan edb. “Mahallileşme” akımının temsilcisi: Nedim
56.  Şarkıyı icad eden: Nedim
57.  İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kamus’ül A’lam
58.  İlk Türkçe sözlük: Şemseddin Sami Kamus-ı Türki
59.  İlk Özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey – Lehçetü’l Hakayık
60.  Trajedi türünde ilk eser veren: Ali Haydar Bey
61.  Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri
62.  Edebiyatımızda objektif-eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklaya: R.Mahmut Ekrem
63.  Milli dönemin açılmasına öncülük eden: Mehmet Emin Yurdakul
64.  Türkçenin zengin, güçlü bir dil olduğunu savunan ilk eser: Divan-ı Lugat-it Türk
65.  Konuşma dilinde yazılmış ilk hikâyenin yazarı: Ömer Seyfettin
66.  Kadın sorununun ilk kez işlendiği roman: A.Mithat – Henüz On Yedi Yaşında
67.  Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı: Genç Kalemler
68.  Kurtuluş Savaşımızı doğrudan işleyen ilk roman: Ateşten Gömlek
69.  Hikâyede gerçek anlamda Anadolu’yu işleyen: Refik Halit–Memleket Hikâyeleri
70.  Edebiyatımızın ilk kafiyesiz şiiri yazan: A. Hamit Tarhan–Validem
71.  İlk köy şiiri: Muallim Naci – Köylü Kızların Şarkısı
72.  İlk Alfabemiz: Göktürk alfabesi
73.  Tekke şiirimizin babası: Ahmet Yesevi
74.  İlk Türk destanı: Alp Er Tunga
75.  Bizde Batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan: Namık Kemal
76.  İlk kadın romancımız: Fatma Aliye Hanım
77.  Süslü nesrin ilk temsilcisi: Sinan Paşa
78.  Dünyanın bilinen ilk destanı: Sümerlerin Gılgamış Destanı
79.  Okullar için hazırlanan ilk edebiyat kitabı: R.Mahmut Ekrem – Talim-i Edebiyat
80.  Dünyada Komedi türünün ilk büyük ustası: Aristofanes
81.  Dünyada Trajedi türünün ilk büyük ustası: Aiskylos (Aşil)
82.  İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: A. Vefik Paşa
83.  Deneme türünün kurucusu: Montaigne
84.  En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Sefa
85.  İlk psikolojik roman ve yazarı: Mehmet Rauf –Eylül
86.  İlk çocuk şiirlerini yazan: Tevfik Fikret – Şermin


Edebiyatta İlkler Resimleri

  • 2
    
Türk Edebiyatında İlkler Şeması
1 ay önce


    Türk Edebiyatında İlkler Şeması

Edebiyatta İlkler Sunumları

Edebiyatta İlkler Videoları

  • 3
    1 ay önce

    Türk Edebiyatında İlkler Özet

  • 1
    1 ay önce

    LYS EDEBİYATTA İLKLER

Edebiyatta İlkler Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Edebiyatta İlkler Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin